HotDive.com
Polski English Français Deutsch Italiano Español 
Ekstaza głębin
15-07-2008

Narkoza azotowa, zwana także ekstazą głębin, to pewien rodzaj zaburzeń psychofizycznych, które mogą pojawić się na większych głębokościach podczas nurkowania. Wywołuje je azot, którego narkotyczne właściwości ujawniają się przy wzroście ciśnienia parcjalnego gazu. Ogólnie przyjęta granica, po której ryzyko narkozy gwałtownie wzrasta, to głębokość 30 metrów. Ciśnienie parcjalne azotu na tej głębokości wynosi 3,12. Wtedy to w morskich głębinach może dojść do dziwnych, nieskoordynowanych zachowań nurka. Objawy narkozy azotowej przypominają stan upojenia alkoholowego. Najczęściej spotykane to:

- nadmierna pewność siebie

- euforia

- panika

- zaburzenia koordynacji ruchów

- zaburzenia koncentracji

Oczywiście wiele zależy od indywidualnych predyspozycji nurkującego. Zaobserwowano pojedyncze przypadki występowania narkozy azotowej na mniejszych głębokościach. Dzieje się tak chociażby pod wpływem leków np. zapobiegających chorobie morskiej. Istnieją odnotowane przypadki występowania choroby azotowej już na głębokości 18 metrów. Dlatego ważne jest wypróbowanie działań ubocznych leków na płytszych wodach, tak by zapobiec nagłemu pojawieniu się niebezpiecznej ekstazy głębin.

"Prawo Martini" mówi, że każde 10 metrów głębiej, zaczynając od 30 metrów poniżej lustra wody, odpowiada wypiciu lampki Martini.

Azot zależnie od ciśnienia parcjalnego może rozpuszczać się w błonie komórkowej w większym lub mniejszym stopniu. Rozpuszczając się tam zaburza lipidową strukturę błony. Utrudnia to znacznie przesyłanie impulsów nerwowych w komórkach i daje powyższe efekty.

Jak uniknąć ekstazy głębin:

  • W przypadku nurkowania rekreacyjnego nie należy przekraczać limitu 40m.
  • Początkujący nurkowie powinni nurkować na głębokościach wyłącznie pod opieką kompetentnego instruktora.
  • Niektóre lekarstwa wzmacniają efekty narkozy, jeżeli lekarz wyrazi zgodę na nurkowanie i jednoczesne zażywanie leków, należy wykazać szczególną ostrożność
  • Nie wolno spożywać przed nurkowaniem alkoholu. Wzmacnia efekty narkozy

Niekiedy narkoza azotowa wywołuje zamiast euforii panikę, co w konsekwencji może stać się przyczyną wypadku. Nie ma zbyt wiele raportów dotyczących wypadków związanych z ekstazą głębin.

Okazuje się, że problem narkozy azotowej dotyczy nie tylko nurkujących ze sprzętem, ale także freediverów. W tym wypadku może pojawić się na głębokości powyżej 65m, w wodach zimnych i ciemnych, kiedy ciało nurka jest wychłodzone, a jego CO2 ma wysokie stężenie. Odnotowano także kilka przypadków narkozy na głębokości 45-50 metrów.

Przykładem narkozy podczas freedivingu jest nieudana próba bicia rekordu w Constant Weight w 1997 roku, przez Alejando Ravelo. Nurek po osiągnięciu zaplanowanej głębokości, zamiast zabrać tabliczkę z wypisaną głębokością, usiłował wyrwać kamerę filmującemu pokaz nurkowi. W konsekwencji tego incydentu i wydłużenia czasu nurkowania, Alejando Ravelo stracił przytomność na ostatnich metrach przed osiągnięciem powierzchni. Tym samym próba się nie powiodła.

Prawdopodobieństwo wystąpienia narkozy azotowej podczas freedivingu jest małe, ale jednak możliwe.