HotDive.com
Polski English Français Deutsch Italiano Español 
Alternatywa dla powietrza
Autor: Tom Stolarski, 13-07-2010
Polska


Nitrox w ostatnim czasie stał się niezwykle popularną alternatywą dla powietrza.

Formalnie nitrox występuje w trzech odmianach:

  • nitrox hipooksyczny - będący mieszanką uboższą w tlen w stosunku do powietrza (poniżej ca 21%)
  • nitrox normooksyczny - jako techniczna nazwa powietrza z zawartością tlenu ca 21%
  • nitrox hiperoksyczny - o procentowej zawartości tlenu wyższej niż w powietrzu atmosferycznym

Ponadto w ramach nitroksu hiperoksycznego spotyka się tzw. nitrox "zimny" - o zawartości tlenu do 40% i nitrox "gorący" o zawartości tlenu powyżej 40%. Stosowania nitroksu "gorącego" powoduje konieczność użycia sprzętu spełniającego wymagania czystości tlenowej. Jest to mieszanina łatwopalna i wymaga szczególnych względów bezpieczeństwa.

W praktyce nurkowej spotyka się wyłącznie nitrox hiperoksyczny. Nitrox normooksyczny jako mieszanina tożsama z powietrzem nie jest traktowany jak mieszanina sztuczna, tym samym zwyczajowo nie jest nazywany nitroksem.

Nitrox hiperoksyczny  składa się z tych samych gazów co powietrze, jednak w innych proporcjach: zawiera mniej azotu, a więcej tlenu. Proporcje te dobierane są do konkretnego nurkowania. W zależności od zawartości tlenu mieszaninę oznacza się jako EANXX, gdzie EAN to skrót od angielskich słów ,,enriched air nitrox", a XX to procentowa zawartość tlenu (np. EAN32 zawiera 32% tlenu oraz 67% azotu).

Zwiększenie ilości tlenu w mieszaninie oddechowej powoduje:

  • zmniejszenie maksymalnej głębokości nurkowania
  • zmniejszenie zmęczenia nurka.

Natomiast zmniejszenie zawartości azotu powoduje:

  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia choroby dekompresyjnej,
  • zmniejszenie ryzyka wystąpienia narkozy azotowej,
  • wydłużenie limitów bezdekompresyjnych.

Ze względu na większą zawartość tlenu w mieszaninie występuje zwiększone ryzyko wystąpienia

zatrucia tlenowego. Dlatego butle zawierające nitrox (a także jakikolwiek gaz inny niż powietrze) muszą być wyraźnie oznaczone, gdyż omyłkowe nurkowanie z wykorzystaniem gazu innego niż uwzględniony w planie nurkowania lub zaprogramowany w komputerze nurkowym stanowi poważne zagrożenie dla życia. Każda butla nurkowa zawierająca nitrox musi zostać oznaczone wartością MOD (Maximum Operating Depth) - maksymalną głębokością operacyjną dozwoloną dla danej mieszaniny wyrażoną w metrach. Niektóre aspekty oddziaływania nitroksu na organizm nurka wzbudzają pewne kontrowersje. Powszechni wiadomo, że mniejsza ilość wdychanego azotu oznacza zmniejszenie narkozy azotowej. Jednak azot jest zastępowany tlenem, którego działanie jest według tzw. zasady Meyera-Overtona dwukrotnie bardziej narkotyczne od azotu. Brak jednak jednoznacznego rozstrzygnięcia prawdziwości tej zasady w odniesieniu do nurkowania. Brak ten znajduje m.in. odzwierciedlenie w komputerowych planerach dekompresyjnych, które pozwalają użytkownikowi decydować czy tlen ma być traktowany jako narkotyczny.